ಖಾಸಿಂ ಸಾಬ್. ಎ., ಚಿಂತಕರು, ಬೆಂಗಳೂರು
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ವೈಚಾರಿಕ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ. ಈ ವೈಚಾರಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮತ್ತು ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಆಜಾದ್ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಮೌಲಾನಾ ಆಜಾದ್ ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಪತ್ರಕರ್ತ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಧರ್ಮದ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಜಾತ್ಯತೀತ ಚಿಂತಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಪಾರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ 1992ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧರ್ಮದ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಬಹುತ್ವ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವರು, ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ
1923ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದಾಗ ಆಜಾದ್ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ 35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಆ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಅಂದು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು.
ನಂತರ 1940ರಿಂದ 1946ರವರೆಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾಲಘಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು.
1942ರ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಆಜಾದ್ ಅವರನ್ನು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಬಂಧಿಸಿ ಅಹಮದ್ನಗರ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆವಾಸದಲ್ಲಿಟ್ಟಿತು. 1945ರವರೆಗೆ ಅವರು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಜನಾಂದೋಲನ, ಸೆರೆವಾಸ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿತು.
ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಆಜಾದ್ ಅವರ ವೈಚಾರಿಕ ನಿಲುವುಗಳು
ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಮೌಲಾನಾ ಆಜಾದ್ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಹೋರಾಟದ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದವು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರೆ, ಆಜಾದ್ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಗೌರವದ ಅಗತ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ಇವರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಎಲ್ಲ ವಿಚಾರಗಳನ್ನೂ ನೇರ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವರ ಸಮಕಾಲೀನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕ
ಆಜಾದ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಈ ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಶತಮಾನಗಳ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಮೂಲಕ ರೂಪಿಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೃತಕ ರಾಜಕೀಯ ಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ದೃಢವಾದ ನಿಲುವಾಗಿತ್ತು.
1940ರ ರಾಮಗಢ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯತೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಗುರುತಿನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಅವರು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾತು: “ನಾನು ಭಾರತೀಯನಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತೇನೆ. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಏಕತೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಾನಿಲ್ಲದೆ ಭಾರತದ ಈ ಭವ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಪೂರ್ಣ.”
ಇದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ದೇಶದ ಬಹುತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯದ ಕುರಿತು ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಬಲ ವೈಚಾರಿಕ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾಗಿ ಮೌಲಾನಾ ಆಜಾದ್ ಅವರು ದೇಶದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಗತಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು.
ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು.
1950ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮಂಡಳಿ (ICCR) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. 1951ರಲ್ಲಿ ಐಐಟಿ ಖರಗ್ಪುರ (IIT Kharagpur) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. 1953ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅನುದಾನ ಆಯೋಗದ (UGC) ಉದ್ಘಾಟನೆ ನಡೆಯಿತು. ಇದೇ ವರ್ಷ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. 1954ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯೂ ನಡೆಯಿತು.
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತ್ತು.
ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ನವೆಂಬರ್ 11ನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ದಿನ’ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕುರಿತ ದೂರದೃಷ್ಟಿ
ಆಜಾದ್ ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಚಿಂತನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತುಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಮಾನವೀಯತೆ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಮೂಲಕ ಜನರು ಒಂದಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು.
ಅದೇ ರೀತಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕುರಿತು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಕೇಂದ್ರ ಆಶಯವೆಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಗುವಿನ ಹಕ್ಕಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶಗಳ ಕುರಿತ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿಗಳ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ
ಮೌಲಾನಾ ಆಜಾದ್ ಅವರು ಕೇವಲ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಉರ್ದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ತತ್ವಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಅವರ ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಆಳ, ಭಾಷಾ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘India Wins Freedom’ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಜಕೀಯ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್, ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 1959ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.
‘Ghubar-e-Khatir’ ಅಹಮದ್ನಗರ ಕೋಟೆಯ ಸೆರೆವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳ ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತ, ಪ್ರಕೃತಿ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಅನುಭವಗಳ ಕುರಿತ ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆಗಳು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿವೆ.
‘Tarjuman-ul-Quran’ ಕುರ್ಆನ್ನ ಉರ್ದು ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿದ್ದು, ಧರ್ಮ, ಮಾನವೀಯತೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ತತ್ವಚಿಂತನೆಯ ಕುರಿತ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ.
‘Tazkirah’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ, ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘Khutbat-e-Azad’ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ‘Al-Hilal’, ‘Al-Balagh’ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಬರಹಗಳು ಹಾಗೂ ‘Qaul-e-Faisal’, ‘Hijr-o-Visal’ ಮತ್ತು ‘Hamari Azadi’ ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳೂ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಈ ಕೃತಿಗಳು ಅವರ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರದ ವೈಚಾರಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದ ಮಹಾನ್ ನಾಯಕ
ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಆಜಾದ್ ಅವರು ಒಂದು ಧರ್ಮದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳ ಜನರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕನಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇಡೀ ದೇಶದ ವೈಚಾರಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.
ಇಂದು ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಜಾದ್ ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕುರಿತ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಾಂ ಆಜಾದ್ ಅವರು ಅಪರೂಪದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಅವರ ಹೆಸರು ‘ಆಜಾದ್’. ಅವರ ಕನಸು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತ. ಅವರ ಹೋರಾಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ. ಅವರ ನಂಬಿಕೆ ಶಿಕ್ಷಣ. ಅವರ ವೈಚಾರಿಕ ಪರಂಪರೆ ಜಾತ್ಯತೀತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ!














