ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ದಮನಿಸಲು ಹೊರಟರೆ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವೇ ಪತನದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ! – ಡಿ.ಸಿ.ಪ್ರಕಾಶ್

ಡೈನಾಮಿಕ್ ಲೀಡರ್ | ಸಂಪಾದಕೀಯ

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಜನರೇ ಪ್ರಭುಗಳು. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಜನರ ಮತದಿಂದ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ಜನರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅಡಗಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದು ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಬದ್ಧತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ.

ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಕಾಕ್‌ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (CJP), ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರದ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿವೆ.

ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕೇಳುವವರನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವೇ? ಚುನಾವಣಾ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಬದಲು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸ್ ಬಲಪ್ರಯೋಗ ಅಗತ್ಯವೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ನೇತೃತ್ವದ ಆಡಳಿತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಬಂಧನಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಿಜೆಪಿ ನಿರ್ಧಾರ!
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾದ ಸಿಜೆಪಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಭಿಜಿತ್ ದಿಪ್ಕೆ, ಸೌರವ್ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಆಶುತೋಷ್ ರಂಕಾ ಅವರನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರೂ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬಿಗಿ ಭದ್ರತೆ, ರಸ್ತೆ ತಡೆ, ಮೆಟ್ರೋ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿರುವುದೂ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10 ಗಂಟೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಕಡೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಸಿಜೆಪಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸುವವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸುವುದಾಗಿ ಸಂಘಟನೆಯ ನಾಯಕ ಅಜಿಂಕ್ಯ ಶಿಂಧೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಘೋಷಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶ ಇನ್ನೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.

ಪೊಲೀಸರು ಅನುಮತಿ ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಬದಲು ವ್ಯಾಪಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿರುವುದು ಅನುಪಾತಬದ್ಧ ಕ್ರಮವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿದಿದೆ.

ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವೇನು?
ಸಿಜೆಪಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿವೆ.

1. ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಅಥವಾ ಪದಚ್ಯುತಿ.

2. ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದು, ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ.

3. 2023ರ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನೇಮಕಾತಿ ಕಾನೂನನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವುದು.

ಮತಪತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಮರಳಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಬಂದಿದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಕುರಿತ ಅರ್ಜಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಿಂದ ಉತ್ತರ ಕೋರಿರುವುದು ಈ ವಿವಾದದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯೇನು? ಆರೋಪಗಳು ಆಧಾರರಹಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬಹುದು. ತಪ್ಪುಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು.

ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗದು!
ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಶಶಿ ತರೂರ್ ದೆಹಲಿಯ ಭದ್ರತಾ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ, ಯುವಜನರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಘೋಷಿತ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತವೆಂದು ಟೀಕಿಸಿದ್ದು, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡಲು ಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದಲೇ ಹೊರತು, ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕವಲ್ಲ.

ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಜೆಪಿ ಎತ್ತಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಆರೋಪಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗಬೇಕು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪಕ್ಷಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದೊರೆಯಬೇಕು.

ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ: ಇತಿಹಾಸ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠವೇನು?
ಜನರ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸವೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀಲಂಕಾ-2022: ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಜನರು ಬೀದಿಗಿಳಿದರು. ವ್ಯಾಪಕ ಜನಾಂದೋಲನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗೊಟಬಯ ರಾಜಪಕ್ಸ ದೇಶ ತೊರೆದು ನಂತರ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ-2024: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿ ವ್ಯಾಪಕ ಸರ್ಕಾರ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ದಮನದ ಆರೋಪಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅಧಿಕಾರ ತೊರೆದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

ನೇಪಾಳ–2025: ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ನಿರ್ಬಂಧ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಕೆ.ಪಿ.ಶರ್ಮಾ ಓಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಈ ಮೂರು ದೇಶಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಪ್ರಾಣಹಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳ ನಾಶವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗದು. ಆದರೆ ಅವು ಕಲಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಠ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಜನರ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಬಲದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆಡಳಿತಗಳು ಗಂಭೀರ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತವು ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕಾದರೆ ಸಂವಾದ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಯುವಜನರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಲಾಠಿಯೇ ಉತ್ತರವೇ?
ದೇಶದ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಯುವಜನರು ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳು, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯೂ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಬದಲು ಅವರನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಶತ್ರುಗಳಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ನಡುವಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿಯಬಹುದು.

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 19ನೇ ವಿಧಿಯು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸಮಂಜಸವಾದ ಕಾನೂನು ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಪಾತಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.

ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಕ್ಕು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ದೇಶದ್ರೋಹವಲ್ಲ. ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ.

ಮೋದಿ–ಅಮಿತ್ ಶಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪರೀಕ್ಷೆ!
ಕೇಂದ್ರದ ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ನಾಗರಿಕರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರವು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ರಮವೂ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿರಬೇಕು. ಬಂಧನಗಳು, ಸಂಚಾರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಹಾಗೂ ಪೊಲೀಸ್ ಬಲಪ್ರಯೋಗದ ಆರೋಪಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕು.

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಜೆಪಿ ಮುಂದಿಟ್ಟಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಅಧಿಕಾರ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ; ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳೇ ಶಾಶ್ವತ.
ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜನರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ದಮನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಳು ವಿಶ್ವಾಸದ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿದೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮಾರ್ಗ ಜನರನ್ನು ಮೌನಗೊಳಿಸುವುದಲ್ಲ; ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು. ಅಧಿಕಾರದ ಬಲಕ್ಕಿಂತ ಸಂವಿಧಾನದ ಬಲ ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸರ್ಕಾರವೂ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕು.